افزایش قیمت بنزین راه‌حل ناترازی سوخت نیست؛ ۳ راهکار برای مهار مصرف

به گزارش قاب خبر: امیرمیثم نیکفر با اشاره به مباحث مطرح‌شده پیرامون افزایش نرخ سهمیه سوخت اظهار کرد: افزایش نرخ سوم بنزین از پنج به ۱۰ هزار تومان، بهای بنزین را حدود ۲.۵ سنت افزایش داده و به ۵ سنت خواهد رساند، در حالی که قیمت واقعی بنزین در سطح جهان حدود یک دلار، معادل ۱۰۰ سنت، است.

وی افزود: این میزان افزایش نه‌تنها فاصله قیمتی سوخت با نرخ‌های جهانی را پر نمی‌کند، بلکه مشکل کسری سوخت و واردات بنزین را نیز جبران نخواهد کرد و اثر چندانی بر کاهش مصرف نخواهد داشت.

نیکفر با یادآوری اینکه طی سه دهه گذشته سیاست‌های قیمتی برای بنزین بارها به کار گرفته شده اما موفقیت چندانی در پی نداشته است، خاطرنشان کرد: در دهه ۷۰ خورشیدی تلاش شد نرخ بنزین به فوب خلیج فارس نزدیک شود، اما افزایش قیمت‌ها نه به صرفه‌جویی پایدار منجر شد و نه توانست قیمت بنزین را به فوب خلیج فارس برساند.

سه راهکار ریشه‌ای برای مهار بحران سوخت

این کارشناس اقتصاد انرژی با تأکید بر اینکه پیش از هرگونه آزادسازی قیمت باید زمینه‌های ساختاری اصلاح مدیریت سوخت فراهم شود، اظهار کرد: بدون اجرای مجموعه‌ای از راهکارهای فوری، میان‌مدت و بلندمدت، هر اقدامی برای مدیریت نرخ سوخت، بی‌نتیجه خواهد ماند.

نیکفر راهکار فوری و کوتاه‌مدت را رایگان‌سازی حمل‌ونقل عمومی اعلام کرد و افزود: بنا بر آمار اعلام‌شده از سوی معاون اول رئیس‌جمهور، رایگان کردن حمل‌ونقل عمومی در پایتخت موجب صرفه‌جویی روزانه سه تا پنج میلیون لیتر سوخت شده است. بر همین اساس، تداوم این سیاست در کل کشور می‌تواند روزانه بین پنج تا ۱۰ میلیون لیتر صرفه‌جویی در مصرف بنزین به همراه داشته باشد و سریع‌ترین ابزار مدیریت مصرف بدون تحمیل فشار معیشتی است.

وی راهکار میان‌مدت را نوسازی ناوگان و واردات خودروهای کم‌مصرف عنوان کرد و گفت: ریشه اصلی اسراف بنزین در کشور، کیفیت پایین خودروهای داخلی است. خودروهای فرسوده و بی‌کیفیت داخلی به‌طور میانگین در هر ۱۰۰ کیلومتر پیمایش ۱۲ لیتر بنزین مصرف می‌کنند، در حالی که میانگین جهانی حدود چهار لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است.

این کارشناس اقتصاد انرژی با یادآوری اینکه کشوری مانند چین با وسعت و جمعیتی به‌مراتب بیشتر، مصرف بنزینی معادل ایران دارد، تأکید کرد: دولت باید مجوز واردات خودروهای برقی و هیبریدی را برای اشخاص حقیقی صادر کند؛ چراکه ورود هر یک میلیون دستگاه خودروی کم‌مصرف و برقی می‌تواند روزانه ۱۰ میلیون لیتر از مصرف بنزین کشور بکاهد و بخشی از ناترازی موجود را کاهش دهد.

وی راهکار بلندمدت را اصلاح ساختار اقتصاد و مهار تورم انتظاری دانست و افزود: در ساختار کنونی، افزایش قیمت بنزین به‌طور مستقیم بر تورم و به دنبال آن بر نرخ دلار اثر می‌گذارد و اقتصاد را وارد چرخه‌ای میان رشد نرخ سوخت، تورم و قیمت ارز می‌کند؛ چرخه‌ای که در نهایت دستاوردهای حاصل از افزایش قیمت را خنثی خواهد کرد.

قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر بنزین

نیکفر با اشاره به ابعاد نگران‌کننده خروج غیرقانونی سوخت به دلیل پایین بودن قیمت آن در داخل کشور تصریح کرد: روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر بنزین از مرزها قاچاق می‌شود که نشان‌دهنده بازدارنده نبودن قوانین موجود و به‌صرفه بودن قاچاق است.

وی افزود: برای نمونه، صدور حکم تنها پنج سال حبس برای یک پرونده میلیونی قاچاق نشان می‌دهد که بازنگری فوری در قوانین و افزایش قاطعیت در مجازات قاچاقچیان ضروری است.

افزایش قیمت بنزین بر همه کسب‌وکارها اثر می‌گذارد

نیکفر با اشاره به تبعات رکودی شوک‌درمانی سوخت بر شرایط کنونی اقتصاد کشور توضیح داد: حتی اگر قیمت بنزین به لیتری یک میلیون تومان هم برسد، این اقدام راه‌حل نهایی نخواهد بود؛ چراکه بخش عمده پیمایش خودروها مربوط به تردد به محل کار، سفرهای شغلی و زنجیره کسب‌وکارها از حمل‌ونقل عمومی تا گردشگری است.

وی افزود: کاهش اجباری پیمایش نه‌تنها هدف صرفه‌جویی را محقق نمی‌کند، بلکه به کاهش گردش اقتصادی و افت تولید ناخالص داخلی (GDP) منجر می‌شود. راهکار اصلی، کاهش میانگین مصرف سوخت خودروهاست و تا زمانی که این اصلاحات انجام نشود، افزایش قیمت سوخت تنها به تورم دامن خواهد زد.