بازگشت ارز صادراتی، حلقه مفقوده ثبات بازار ارز

یک کارشناس اقتصادی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین چالش ارزی کشور، بازنگشتن بخشی از ارز حاصل از صادرات و تداوم خروج سرمایه است، گفت: تا زمانی که سیاست‌گذار نتواند منابع ارزی صادرات را به چرخه رسمی اقتصاد بازگرداند و اعتماد را به بازار ارز بازگرداند، راهکارهایی مانند ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی یا جذب ارزهای خانگی، تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر ثبات بازار نخواهد داشت.

حسن حسن‌خانی با اشاره به طرح ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی اظهار کرد: پیش از آنکه به دنبال جذب ارزهای خانگی باشیم، باید مشخص شود چرا سالانه بخش قابل توجهی از ارز حاصل از صادرات به چرخه رسمی اقتصاد بازنمی‌گردد و چه عواملی موجب خروج سرمایه از کشور می‌شود.

وی با بیان اینکه ارز مورد استفاده در تجارت خارجی با اسکناس ارزی که در اختیار مردم قرار دارد، تفاوت ماهوی دارد، افزود: مبادلات تجاری بر پایه حواله‌های ارزی انجام می‌شود و نمی‌توان انتظار داشت ارزهای خانگی نقش مؤثری در تأمین نیازهای تجارت خارجی ایفا کنند.

این کارشناس اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی و تورم مزمن را مهم‌ترین دلیل گرایش مردم به نگهداری ارز دانست و تصریح کرد: تا زمانی که تورم مهار نشود و ثبات به اقتصاد بازنگردد، انگیزه‌ای برای ورود ارزهای خانگی به صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا حساب‌های ارزی ایجاد نخواهد شد.

حسن‌خانی تأکید کرد: تجربه‌های گذشته، به‌ویژه نحوه تسویه برخی سپرده‌های ارزی، بخشی از اعتماد عمومی را از بین برده است و احیای این اعتماد، پیش‌نیاز موفقیت هرگونه سیاست جدید ارزی محسوب می‌شود.

وی با اشاره به آمارهای موجود گفت: سالانه ده‌ها میلیارد دلار صادرات انجام می‌شود، اما بخشی از ارز حاصل از آن به چرخه رسمی اقتصاد بازنمی‌گردد؛ از این‌رو، تمرکز بر جذب حجم محدودی از ارزهای خانگی، بدون حل این مسئله، نمی‌تواند مشکل بازار ارز را برطرف کند.

این استاد دانشگاه، توجه به تراز پرداخت‌ها، جلوگیری از خروج سرمایه و ایجاد ثبات در سیاست‌های ارزی، پولی و تجاری را مهم‌ترین اولویت‌های سیاست‌گذار دانست و افزود: هر زمان سرمایه‌گذاران و مردم نسبت به آینده اقتصاد اطمینان پیدا کنند و بازدهی سرمایه‌گذاری در بخش‌های مولد افزایش یابد، منابع مالی نیز به‌صورت طبیعی از بازارهای غیرمولد به سمت تولید هدایت خواهد شد.

حسن‌خانی در پایان خاطرنشان کرد: ثبات بازار ارز بیش از آنکه به جمع‌آوری اسکناس از مردم وابسته باشد، به بازگشت ارز صادراتی، مهار خروج سرمایه و ایجاد اعتماد در اقتصاد گره خورده است.