۵۰۰ هزار چاه غیرمجاز؛ هشدار مجلس درباره آینده منابع آب کشور و سهم لرستان از منابع آبی

به گزارش قاب خبر: هادی هاشمی‌نیا اظهار کرد: نزدیک به یک میلیون حلقه چاه آب در کشور وجود دارد که بیش از ۵۰۰ هزار حلقه آن غیرمجاز است و حتی احتمال می‌رود این رقم کمتر از تعداد واقعی چاه‌های غیرمجاز باشد، چراکه در برخی مناطق چاه‌هایی بدون دریافت مجوز حفر شده‌اند و طبیعتاً در آمار رسمی نیز ثبت نشده‌اند.

وی افزود: برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی یکی از آسیب‌های جدی حوزه آب کشور است و اگر برای کنترل این روند برنامه‌ریزی نشود، در سال‌های آینده با مشکلات بیشتری در زمینه تأمین آب مواجه خواهیم شد.

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در جلسه اخیر با وزیر نیرو نیز این موضوع به صورت تخصصی مطرح شد و تأکید کردیم هر میزان سرمایه‌گذاری برای مدیریت صحیح مصرف آب در بخش‌های مختلف، به‌ویژه کشاورزی، انجام شود، آثار و منافع آن می‌تواند چند برابر باشد.

ضرورت مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی

هاشمی‌نیا با اشاره به برداشت همزمان برخی کشاورزان از منابع مختلف آبی گفت: در برخی مناطق کشاورزان هم از آب سد استفاده می‌کنند و هم از منابع آب زیرزمینی بهره می‌برند، در حالی که برخی کشاورزان دیگر تنها از سهم تخصیص‌یافته خود استفاده می‌کنند و این وضعیت نوعی اجحاف در حق آنان است.

وی تأکید کرد: مدیریت منابع آب باید به گونه‌ای باشد که ضمن تأمین نیازهای امروز بخش کشاورزی، امکان استفاده نسل‌های آینده از سفره‌های زیرزمینی نیز حفظ شود.

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس شورای اسلامی یکی از راهکارهای اصلی کنترل برداشت آب را استفاده از فناوری و نظارت هوشمند عنوان کرد و گفت: نصب کنتورهای هوشمند بر سر چاه‌های کشاورزی باید با جدیت دنبال شود، چراکه این اقدام می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر برای کنترل برداشت، جلوگیری از برداشت غیرمجاز و پیشگیری از برداشت بیش از میزان تعیین‌شده باشد.

وی افزود: باید برای مدیریت منابع آب و حفظ سفره‌های زیرزمینی اعتبار و برنامه مشخص وجود داشته باشد و برداشت از منابع آب زیرزمینی متناسب با ظرفیت و توان طبیعی آنها انجام شود؛ چراکه اگر این منابع از بین بروند، جبران خسارت آنها بسیار دشوار و در برخی موارد غیرممکن خواهد بود.

هاشمی‌نیا تصریح کرد: ما در واقع در حال استفاده از سرمایه آیندگان هستیم و حتی به این سرمایه خسارت وارد می‌کنیم. منابع آب زیرزمینی سرمایه نسل‌های آینده است و اگر امروز بدون برنامه از آنها استفاده کنیم، در سال‌های آینده با مشکلات بسیار جدی‌تری مواجه خواهیم شد.

لغو افزایش شدید تعرفه برق کشاورزی

هاشمی‌نیا در بخش دیگری از سخنان خود به پیگیری مجلس برای حمایت از کشاورزان در زمینه تعرفه برق اشاره کرد و گفت: در مقطعی تعرفه برق بخش کشاورزی از حدود ۲۱ هزار تومان افزایش یافت و در ادامه ارقام بالاتری مطرح شد که در نهایت دولت مصوبه‌ای با رقم ۶۵۸ هزار تومان به ازای هر مترمکعب داشت.

وی افزود: در جلسات مربوط به این موضوع از وزیر نیرو خواستیم از حقوق کشاورزانی که با درآمد محدود فعالیت می‌کنند دفاع کند، چراکه افزایش چندصد برابری تعرفه برق فشار سنگینی بر بخش کشاورزی وارد خواهد کرد.

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس ادامه داد: پس از پیگیری‌های انجام‌شده، مصوبه مربوط به افزایش شدید تعرفه لغو شد و این موضوع نشان داد که می‌توان در کنار پیگیری مسائل مربوط به مدیریت منابع آب، از حقوق و معیشت کشاورزان نیز دفاع کرد.

وی تأکید کرد: سیاست‌گذاری در حوزه آب باید به‌صورت همزمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو حقوق و معیشت کشاورزان حفظ شود و از سوی دیگر برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی متوقف شود تا سفره‌های زیرزمینی برای نسل‌های آینده باقی بماند.

پرداخت ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی همچنین درباره آخرین وضعیت مطالبات گندمکاران گفت: تاکنون ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران پرداخت شده و پیگیری برای پرداخت باقی‌مانده مطالبات ادامه دارد.

هاشمی‌نیا اظهار کرد: حدود یک ماه گذشته وزیر جهاد کشاورزی را به کمیسیون دعوت کردیم و درباره میزان پرداخت مطالبات توضیحاتی ارائه شد. طبق اعلام انجام‌شده، در ابتدا ۹۰ هزار میلیارد تومان برای خرید گندم پرداخت شده بود.

وی افزود: نمایندگان مجلس با توجه به حجم مطالبات و ضرورت حمایت از کشاورزان، از توضیحات ارائه‌شده قانع نشدند و خواستار تأمین منابع بیشتری شدند. در همان جلسه مقرر شد ۱۱۰ هزار میلیارد تومان دیگر از محل‌های مختلف تأمین و پرداخت شود.

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس ادامه داد: با پرداخت این ۱۱۰ هزار میلیارد تومان، مجموع پرداختی‌ها به ۲۰۰ هزار میلیارد تومان رسید و تلاش می‌کنیم باقی‌مانده مطالبات گندمکاران نیز با تأمین منابع لازم هرچه سریع‌تر پرداخت شود.

سهم واقعی لرستان از منابع آب مشخص شود

هاشمی‌نیا در ادامه با اشاره به وضعیت تخصیص آب لرستان اظهار کرد: تخصیص آب استان هنوز به میزان مطلوب نرسیده است و سهم واقعی لرستان از منابع آب باید بر اساس آمار معتبر و مراجع تخصصی مشخص شود.

وی افزود: من با درصدهایی که بدون استناد به مرجع معتبر درباره سهم بخش‌های مختلف از منابع آب مطرح می‌شود کاری ندارم؛ چراکه در بسیاری از موارد ارقامی اعلام می‌شود که در عالم واقع با آنچه اتفاق می‌افتد، همخوانی ندارد.

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس تصریح کرد: آنچه برای ما اهمیت دارد این است که بدانیم سهم واقعی لرستان از منابع آبی چه میزان بوده و چه میزان از این سهم تاکنون در اختیار استان قرار گرفته است.

وی ادامه داد: واقعیت این است که سهمی که می‌بایست به دست می‌آوردیم، تاکنون به طور کامل محقق نشده و یکی از دلایل اصلی این موضوع نیز عقب‌ماندگی استان در حوزه سدسازی است.

هاشمی‌نیا گفت: موضوع عقب‌ماندگی در سدسازی را در مجلس نیز مطرح کرده‌ایم و مسائل و مطالبات مردم استان را در جلسات متعدد به مسئولان مربوطه منتقل کرده‌ایم تا برای آنها راهکار و نتیجه عملی پیدا شود.

تکمیل سدها؛ پیش‌شرط توسعه کشاورزی لرستان

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس با تأکید بر ضرورت توسعه و تکمیل زیرساخت‌های آبی استان بیان کرد: اگر بخواهیم درباره توسعه کشاورزی و آبی کردن زمین‌های زراعی صحبت کنیم، ابتدا باید تلاشمان را بر تکمیل سدها متمرکز کنیم؛ چراکه بدون تأمین منابع پایدار آب نمی‌توان انتظار داشت ظرفیت‌های کشاورزی استان به‌درستی فعال شود.

وی افزود: در همین راستا، مجوز سد زیبامحمد را برای سومین بار از وزیر نیرو دریافت کردم. این پروژه دو بار از سال ۱۳۹۰ به بعد به پیمان رفته بود و اکنون برای سومین بار در مسیر اجرا قرار گرفته است.

هاشمی‌نیا با اشاره به اهمیت این پروژه گفت: شاید وزیر نیرو در ابتدا برای انجام این کار رضایت کامل نداشت، اما ضرورت اجرای پروژه را برای ایشان تشریح کردیم و توضیح دادیم که سد زیبامحمد هم برای تأمین آب شرب و هم برای بخش کشاورزی اهمیت دارد.

وی هشدار داد: در آینده نزدیک با تنش آبی مواجه خواهیم بود و این تنش در سال‌های آینده نیز بیشتر خواهد شد؛ بنابراین باید از امروز برای تأمین آب پایدار برنامه‌ریزی کنیم.

مطالبات مردم حاشیه سدها برای بهره‌مندی از منابع آب

هاشمی‌نیا با اشاره به مطالبات مردم و کشاورزان ساکن در حاشیه سدهای استان اظهار کرد: یکی از مطالبات جدی ما مربوط به کسانی است که در حاشیه سدها قرار دارند، اما اراضی آنها از آب این سدها بهره‌مند نشده است.

وی افزود: بسیاری از اراضی و مالکانی که در مجاورت سدها قرار دارند، تاکنون از منابع آبی این سدها منتفع نشده‌اند و این موضوع به یک مطالبه جدی برای مردم تبدیل شده است.

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس ادامه داد: بخشی از این مشکل به این موضوع بازمی‌گردد که هنگام احداث برخی سدها، از جمله در سال ۱۳۸۶، مطالبات لازم در این زمینه مطرح نشده و تخصیصی که برای آب در نظر گرفته شده، مناسب نبوده است.

وی تصریح کرد: این مسئله فقط مربوط به یک سد نیست و ما در حوزه آب و تأمین آب در کل استان نیز با مشکل تخصیص مواجه بوده‌ایم و تخصیص مناسبی که باید در اختیار استان قرار می‌گرفت، تاکنون محقق نشده است.

هاشمی‌نیا گفت: بر اساس آماری که منطقه اعلام کرده، برای رسیدن به وضعیت مطلوب باید میزان تخصیص آب به حدود ۴۳ درصد برسد، اما هنوز به این رقم نرسیده‌ایم و در حال حاضر تخصیص آب پایین‌تر از میزان مورد انتظار است.

سد گاشمار؛ پروژه‌ای که در انتظار ازسرگیری عملیات است

هاشمی‌نیا با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت احداث و تکمیل سدها بیان کرد: برای جبران این عقب‌ماندگی باید طرح‌های نیمه‌تمام را تکمیل کنیم و سدهایی که در مناطق مختلف استان قرار دارند به مرحله بهره‌برداری برسند تا دست‌کم بخشی از نیازهای آبی مردم و اراضی کشاورزی تأمین شود.

وی درباره سد گاشمار نیز گفت: فاینانس این پروژه با کشور چین انجام شده بود و پیش از جنگ، مسائل مربوط به آن برطرف شده بود، اما با آغاز جنگ، عملیات و روند اجرای پروژه متوقف شد.

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس ابراز امیدواری کرد با برقراری صلح و پایان جنگ، موضوع سد گاشمار دوباره مورد رسیدگی قرار گیرد و عملیات اجرایی این پروژه از سر گرفته شود.

هاشمی‌نیا در پایان تأکید کرد: توسعه زیرساخت‌های آبی، تکمیل سدهای نیمه‌تمام، اصلاح تخصیص منابع آب، مدیریت مصرف، جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز و ساماندهی چاه‌ها باید همزمان دنبال شود تا بتوان بخشی از مشکلات موجود در حوزه آب و کشاورزی کشور و استان لرستان را برطرف کرد و منابع آب زیرزمینی را برای نسل‌های آینده حفظ کرد.