راه آهن لرستان، مطالبه ۱۳ساله استانی با منفعت ملی

به گزارش قاب خبر و به نقل از ایرنا در حال حاضر ۱۵۵ کیلومتر از خطوط ریلی کشور از لرستان عبور می‌کند اما به جز شهرهای دورود و ازنا، سایر مناطق استان هنوز از دسترسی به قطار محروم هستند و خرم آباد از معدود مراکز استانی در کشور می باشد که مردم آن همچنان منتظر صدای سوت قطار هستند.

سال ۹۲ عملیات اجرایی راه آهن لرستان آغاز شد، اما دیری نپایید که این طرح هم همچون سایر ساخت و سازهای عمرانی لرستان در ورطه رکود افتاد و راه آهن با تمام چشم اندازهای زیبا و مزایای اقتصادی اش، در ایستگاه کمبود اعتبار متوقف شد.

پروژه راه‌آهن خرم‌آباد – دورود – اندیمشک، گام نخست در محدوده خرم آباد – دورود برای اتصال به شبکه سراسری ریلی کشور تعریف و عملیات اجرایی آن سال ۹۲ آغاز شده که شامل ۱۷ تونل به طول مجموع ۳۳ کیلومتر است و در سال نخست بهره‌برداری، ظرفیت جابه‌جایی ۹.۷ میلیون نفر مسافر و ۶.۴ میلیون تن بار را خواهد داشت.این طرح در سال ۹۵ به دلیل نبود منابع مالی و هزینه های چند برابری احداث تونل ها در مسیرهای کوهستانی متوقف ماند و در جریان سفر هیات دولت سیزدهم جزو مصوبات قرار و چهار هزار میلیارد ریال از محل اعتبارات سازمان برنامه و بودجه و ۱.۲ دهم میلیارد دلار اعتبارات ارزی به آن تعلق گرفت.

با وجود عملکرد بیش از قرارداد توسط قرارگاه خاتم در این طرح اما تداوم مشکلات مالی و عدم اجرای مصوبات، موجب توقف خط ریلی خرم آباد در ایستگاه احداث شد تا راه آهن خرم آباد – دورود – اندیمشک به عنوان یکی از پروژه های اولویت دار ملی در مسیر تکمیل راه های کریدوری کشور و به ویژه اتصال بندر امام خمینی (ره) به بندر انزلی نیمه کاره بماند و فرصت را افزایش ظرفیت ترانزیتی کشور از دست برود.

هم اکنون مسیر ارتباطی تهران به جنوب کشور از طریق خط ریلی دورود و ازنا فعال است اما به گفته مدیران و کارشناسان، فرسودگی و سرعت بسیار پایین خط فعلی جوابگو نیست تا جاییکه سرعت قطار در برخی نقاط به ۲۰ تا ۳۰ کیلومتر بر ساعت کاهش می‌یابد که ظرفیت باربری را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.اما پروژه جدید در مسیر ۱۱۴ کیلومتری خرم آباد – دورود برای سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت برای قطارهای باری و ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت برای قطارهای مسافری طراحی شده است.

افتتاح خط ریلی دورود- خرم آباد- اندیمشک ظرفیت جابجایی بار را از سه میلیون تن به ۱۵ میلیون تن افزایش می دهد و رفع تنگناهای مسیر راه آهن قدیم لرستان، افزایش ظرفیت جابجایی بار و مسافر، بهره‌مند شدن مردم و بنگاه های اقتصادی غرب، مرکز لرستان و شرق استان ایلام از مزیت‌های اجرای این طرح بزرگ اقتصادی است.

ضرورت تزریق اعتبار به پروژه راه‌آهن دورود- خرم‌آباد

هوشنگ بازوند مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور دی ماه امسال باتوجه به مطالبه مردم لرستان و پیگیری مسئولان، در نشست بررسی موانع اجرایی و ضرورت تزریق اعتبار به پروژه راه‌آهن دورود- خرم‌آباد- اندیمشک و خط آنتنی بروجرد اظهار داشت: بر اساس مطالعات انجام‌شده، ترافیک پیش‌بینی‌شده این مسیر در سال نخست بهره‌برداری حدود یک میلیون مسافر و در سال بیستم به حدود سه میلیون مسافر در سال خواهد رسید.

وی افزود: حداکثر سرعت طرح ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت در بخش مسافری و ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت در بخش باری پیش‌بینی شده و اجرای آن شامل ۱۰۲ پل بزرگ، ۹۰ تونل و ۱۸ ایستگاه است.با هماهنگی انجام‌شده میان شرکت ساخت، استانداری لرستان و نمایندگان مجلس، رفع موانع اجرایی و تامین منابع مالی این طرح با هدف تسریع در روند اجرا دنبال خواهد شد.

تکمیل راه آهن سراسری، معطل ۱۱۴ کیلومتر خطوط ریلی لرستان

استاندار لرستان در این خصوص به ایرنا می گوید: سرمایه‌گذاری عظیم راه‌آهن کشور نباید معطل ۱۴۴ کیلومتر باقی‌مانده در استان بماند بنابراین این موضوع باید با اولویت بالا و از طرق ملی پیگیری شود.

سید سعید شاهرخی اظهار داشت: این استان نقش پشتیبانی دفاعی برای کشور دارد و به همین دلیل نیازمند توجه ویژه و نگاه ملی در تصمیم‌گیری‌ها بخصوص حوزه آب، انرژی و زیرساخت می باشد.  لرستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و زیرساخت‌های حیاتی نقشی راهبردی در پشتیبانی از استان‌های مرزی دارد و مطالبات آن کاملا روشن است.

شاهرخی بیان کرد: تکمیل پروژه‌های حیاتی مانند راه‌آهن خرم‌آباد ـ دورود ـ اندیمشک منفعت ملی برای کل کشور دارد و چنانچه به سرانجام نرسند پدافند غیرعامل کشور با چالش مواجه می‌شود چراکه پروژه‌های ملی‌بوده و صرفا استانی نیستند.تامین منابع مالی پروژه از اهمیت بالایی برخوردار است و رقم های درشتی را می‌طلبد که امیدواریم با تصمیم‌گیری در خصوص تامین اعتبار، طی کوتاه‌ترین زمان ممکن به بهره‌برداری برسد.

وی با بیان اینکه تکمیل پروژه تاثیر اقتصادی بسیاری در لرستان دارد افزود: رقم های گذشته این طرح به درستی هزینه شده است و اکنون به دنبال مدل‌های مختلف و تهاتر هستیم اما تامین اعتبار آن فراتر از توان استان است.

مردم خواستار توجه ویژه به طرح راه آهن هستند

استاندار لرستان همچنین گفت: با وجود تنگناهای مالی اما پروژه راه‌آهن خرم‌آباد – دورود تعطیل نیست و هم اکنون بیش از ۷۰۰ نفر در ۳۰ قطعه کارگاهی این طرح مشغول به‌کار می باشند چراکه مردم، خواستار توجه ویژه به این طرح و بهره برداری از آن هستند.سال گذشته در این زمان طرح راه آهن دورود – خرم آباد – اندیمشک در شرف تعطیلی بود اما این پروژه‌ ملی است و به دنبال تامین اعتبار آن هستیم تا مدل‌های مالی قوی جذب کنیم.

شاهرخی تصریح کرد:  یکی از ابر پروژه های ملی استان راه‌آهن است که خط اصلی ریلی کشور را از شمال به جنوب و بندر امام(ره) را به آب‌های شمال وصل می‌کند.

شتاب در قلب کریدور ریلی شمال به جنوب با تهاتر نفت

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار لرستان نیز در این خصوص به ایرنا گفت: راه آهن یک پروژه ملی و بخشی از کریدور شمال به جنوب کشور است که حدود ۱۲۰ کیلومتر از مسیر آن در محور عرضی استان و محدوده خرم آباد قرار دارد و و هم اکنون بیش از ۷۰۰ نفر نیرو در قالب ۳۰ جبهه کاری در این پروژه فعال هستند.

مهدی مجیدی با اشاره به عملکرد مطلوب قرارگاه خاتم الانبیا (ص) به عنوان پیمانکار این طرح گفت: به دلیل کوهستانی بودن مسیر و احداث بیش از ۳۰ کیلومتر تونل، اجرای این پروژه نسبت به استان هایی با توپوگرافی مسطح زمان بر و هزینه بر است.

وی با اشاره به میزان پیشرفت فیزیکی پروژه بیان کرد: در بخش زیرساخت و قبل از ریل گذاری، پروژه نزدیک به ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و تامین اعتبار آن از محل استیجازه مقام معظم رهبری، سایر منابع وزارت راه و شهرسازی و شرکت زیرساخت در حال انجام است.

وی با ابراز امیدواری نسبت به تزریق هرچه سریعتر ارقام قابل توجه برای بهره برداری از این پروژه افزود: در سفر رئیس جمهور و همچنین با حمایت مقام عالی وزارت راه و شهرسازی، اعتبارات مناسبی برای این پروژه پیش بینی شده است.به تازگی اعلام شد حدود ۲ همت (هزار میلیارد تومان) از محل تهاتر نفت به پروژه راه آهن لرستان اختصاص می یابد که با تزریق این مبلغ شاهد شتاب ویژه ای در اجرای پروژه خواهیم بود.

معاون استاندار لرستان گفت: پروژه های خطوط مختلف از جمله خرم آباد به بروجرد و مسیرهای آنتنی آن از ماه های گذشته آغاز شده و در برخی جبهه ها پیشرفت مناسبی دارند که هر کدام دارای ردیف اعتباری جداگانه هستند.

وی با مقایسه پروژه راه آهن با پروژه های جاده ای گفت: برخلاف جاده که با افتتاح چند کیلومتر هم قابل استفاده است، راه آهن تا زمانی که کل مسیر تکمیل نشود امکان بهره برداری ندارد و همین موضوع حساسیت تامین اعتبار و رفع موانع آن را دوچندان می کند.

محرومیت عمده صنایع لرستان از خطوط ریلی

رییس اتاق بارگانی، صنایع، معادن و کشاورزی لرستان با اشاره به هزینه بالای حمل‌ونقل برای واحدهای تولیدی استان می گوید: گاهی هزینه حمل کالا از قیمت تمام‌شده آن در استان پیشی می‌گیرد که این مسئله باعث شده بازارهای صادراتی اطراف را از دست بدهیم.

محمد خاکی با اشاره به تدوین سند توسعه صادرات غیرنفتی استان، تصریح کرد: افزایش سهم لرستان از صادرات غیرنفتی کشور در این سند هدف‌گذاری شده و حمل‌ونقل ریلی به عنوان یکی از ارکان تحقق این هدف مورد توجه جدی قرار گرفته است، چراکه بدون کاهش هزینه‌های لجستیکی نمی‌توان در بازار رقابت جهانی حضور موثر داشت.

وی با اشاره به ضعف زیرساخت‌های ریلی در داخل استان یادآور شد: اگرچه مسیر ریلی از برخی نقاط استان عبور می‌کند، اما عمده صنایع معدنی و تولیدی لرستان، به‌ویژه در مرکز، غرب و جنوب استان، از دسترسی مستقیم به خطوط ریلی محروم هستند که این موضوع تولیدکنندگان را ناچار به استفاده از حمل ترکیبی کرده که نه‌ تنها زمان‌بر، بلکه در فواصل کوتاه بسیار پرهزینه است.

رییس اتاق بارگانی، صنایع، معادن و کشاورزی لرستان ادامه داد: برای مثال، کارخانه سیمان دورود توانسته با توجه به نزدیکی به ایستگاه راه‌آهن، بخشی از کلینکر تولیدی خود را به سمت خوزستان ارسال کند، اما بسیاری از واحدهای تولیدی، حتی برای ارسال محصولات به انبارهای مصرف راه‌آهن، ناچار هستند بار را با کامیون حمل و سپس بارگیری مجدد کنند که این فرآیند هزینه مضاعفی به تولید تحمیل می‌کند.

تکمیل شبکه ریلی کشور با احداث راه آهن لرستان

به هر حال راه ‌آهن به عنوان یکی از مهمترین زیرساخت‌ های حمل و نقل، نقش حیاتی در توسعه پایدار ایفا می ‌کند چراکه این شبکه عظیم ریلی با ارائه خدمات حمل و نقل سریع و ایمن برای مسافر و کالا، هزینه ‌های تمام شده را کاهش داده و بهره ‌وری را افزایش می‌ دهد.

حمل و نقل ایمن و مطمئن، سرعت، نظم و کارایی، رونق اقتصادی و توسعه پایدار، کاهش هزینه‌های حمل و نقل و مصرف سوخت، کاهش هزینه تمام شده کالا و افزایش توان رقابت ‌پذیری تولیدات داخلی ، اتصال به مراکز و مقاصد تجاری منطقه و توسعه گردشگری از جمله مزایای خطوط ریلی است که با توجه به قرارگیری لرستان در یک موقعیت استراتژیک، ارزش دوچندانی برای راه آهن این استان ایجاد کرده است.

لرستان با وجودی که در مسیر کریدور شمال به جنوب کشور قرار گرفته و سهم بالایی در ترانزیت این محور دارد، اما به دلیل محرومیت عمده شهرهای آن از خطوط ریلی، صنایع و معادن شهرهای مختلف آن به ویژه غرب و جنوب از این زیرساخت ترابری سهم چندانی ندارند.

آنطور که مسوولان می‌گویند سهم راه‌آهن از جابجایی بار در کشور ۱۲ درصد و باید تا پایان برنامه هفتم به ۳۰ درصد برسد که لرستان به عنوان کریدور شمال به جنوب و شرق به غرب در صورت ایجاد زیرساخت‌های راه آهن، علاوه بر ایفای نقش عمده‌ در این مسیر، از فواید اقتصادی آن نیز بهره‌مند خواهد شد.

مردم لرستان سالهاست در انتظار ایجاد این فرصت و اتصال بیشتر به شبکه توسعه کشور هستند و اکنون از دولتمردان انتظار دارند با توجه ویژه به این مهم و تسهیلگری در تامین اعتبارات، بخشی از عقب ماندگی های این استان پر ظرفیت را در حوزه حمل و نقل جبران نماید.