سکوت نوجوانان؛ پیام خاموش قضاوتهای خانوادگی
در خانههای امروز، نوجوانان گاه از جمع خانواده فاصله میگیرند؛ برخی ساعتها در اتاق خود تنها میمانند، با دوستان مجازی وقت میگذرانند یا در دنیای بازیهای آنلاین غرق میشوند و حتی کنار میز غذا حاضر نمیشوند. برخی دیگر پرخاشگری و خشم شدیدی نشان میدهند و کوچکترین تعامل با والدین به چالشی جدی تبدیل میشود. این رفتارها نه تنها ارتباط خانواده و نوجوان را خدشهدار میکند، بلکه مهارتهای گفتوگو، حل مسئله و مدیریت هیجان نوجوان را تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند پیامدهایی بلندمدت برای زندگی اجتماعی و شغلی او داشته باشد.
در این خصوص، به گفتوگو با مهسا ساداتی، روانشناس کودک و نوجوان، پرداختیم تا دلایل فاصله گرفتن نوجوانان از خانواده و راهکارهای ایجاد فضای امن برای گفتوگو با آنها را بررسی کنیم.
دکتر مهسا ساداتی، روانشناس کودک و نوجوان، با اشاره به تفاوتهای نسلی میان نوجوانان امروز و نسلهای گذشته میگوید: «نوجوانان نسل جدید در شرایط متفاوتی رشد کردهاند و تفاوتهایی با نسلهای پیشین دارند. ارتباطگیری نسل گذشته تا حدی متأثر از زندگی در خانوادههای پرجمعیتتر و شرایط اجتماعی خاص آن دوره بوده است، در حالی که نوجوانان امروز به دلیل شرایط اجتماعی و اقتصادی موجود، ممکن است خلق پایینتر، رضایت کمتر از زندگی و انگیزههای ضعیفتری داشته باشند.»
به گفته او، این تفاوتها گاهی باعث میشود نوجوانان احساس کنند مورد پذیرش والدین قرار نمیگیرند و به همین دلیل از ورود به جمع خانواده یا تعامل با والدین خودداری میکنند.
او تأکید میکند:« این مسئله الزاماً از سوی نوجوانان ایجاد نمیشود، بلکه در بسیاری از موارد ریشه در رفتار و شیوه مواجهه والدین دارد.والدین گاهی نمیتوانند فضای امن و پذیرا برای نوجوان فراهم کنند تا او تمایل به حضور در جمع خانواده و گفتوگو داشته باشد.»
ساداتی توضیح میدهد:« نوجوانان در بسیاری از موارد هنگام بیان اعتقادات، عقاید، روابط و دوستیهای خود با واکنشهای تند خانواده مواجه میشوند و همین تجربههای منفی باعث میشود تصمیم بگیرند وارد جمع خانواده نشوند، صحبت نکنند و ارتباط کمتری برقرار کنند.»
ساداتی درباره اثرات سکوت طولانی نوجوانان در خانواده میگوید: «وقتی نوجوان از سوی خانواده پذیرفته نشود و وارد فاز سکوت شود، در واقع به مرحلهای از تسلیم میرسد و دیگر تمایلی به برقراری ارتباط ندارد. نوجوان در این وضعیت احساس میکند هیچکس شبیه او نیست و سطح مقاومتش آنقدر افزایش مییابد که ترجیح میدهد هیچ چیز درباره خود در خانواده مطرح نکند.»
برخی خانوادهها سکوت نوجوان را نشانه آرامش میدانند، اما این سکوت آسیبهای فردی زیادی به همراه دارد.
او تأکید میکند:« نخستین پیامد این وضعیت، آسیب به مهارت حل مسئله و گفتوگو در نوجوان است. اگر چنین نوجوانی در آینده در موقعیتهای مدیریتی یا نقشهای بزرگتر قرار گیرد، بدون گفتوگو و تعامل، کار خود را انجام میدهد؛ زیرا مهارت حل مسئله و گفتوگو در او پرورش نیافته است. از سوی دیگر، اگر در جایگاه شغلی پایینتری قرار داشته باشد، ناچاراً هر آنچه به او گفته میشود را میپذیرد و باز هم توان گفتوگو و حل مسئله را نخواهد داشت، زیرا همواره تصور میکند در گفتوگو مورد پذیرش قرار نمیگیرد و صحبت کردن منجر به سرکوب میشود.»
این روانشناس کودک و نوجوان خاطرنشان میکند:« برخی خانوادهها از سکوت نوجوان خود ناراضی نیستند و حتی آن را نشانه کمدردسر بودن میدانند و میگویند نوجوان افسرده نیست یا به خود آسیب نزده و برای دیگران مشکلی ایجاد نمیکند، اما آسیبهای فردی این سکوت بسیار گسترده است.»
ارسال دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰