مدیریت تقاضا با تغییر اولویت بندی تخصیص ارز

کامران ندری درباره اقدامات اخیر بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز، عنوان کرد: این اقدامات اگر به طور کامل عملیاتی شوند، در میان مدت و بلند مدت می توانند موثر باشند هرچند اکنون مدیریت کوتاه مدت بازار ارز برای گذر از شرایط کنونی نیز ضروری است.

وی با تاکید بر اینکه بازنگری در شیوه‌های تخصیص و اولویت‌بندی‌ها امری زمان بر است که به مرور اثر خود را بر بازار می گذارد، افزود: برنامه پیش فروش ارز شرکت های بزرگ صادرات محور که به موقع رفع تعهد ارزی انجام می دهند نیز اثر فوری بر بازار ندارد و می تواند در آینده تقاضاهای موجود در بازار ارز را ساماندهی کند.

ندری مشکل کنونی بازار ارز را ناشی از نظام چند نرخی دانست و گفت: تا زمانی که این شیوه ارزی برقرار است، تغییر بنیادین در بازار رخ نخواهد داد و تنها اولویت بندی های تخصیص تغییر می کند.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه بازار آتی ارز یا بازار سلف ارز از مدت‌ها پیش مطرح بوده اما هنوز عملیاتی نشده است، اظهار داشت: کمبود منابع ارزی مشکل اصلی در بازار ارز است که خود به دلیل اعمال تحریم ها رخ داده است.

وی با تاکید بر اینکه نظام چندنرخی ارز باید به تدریج کاهش یابد و نمی توان این سیاست را برای همیشه دنبال کرد، گفت: برخی واردکنندگان برای برخورداری از رانت ناشی از نظام چندنرخی ارز، با صدور پیش‌فاکتورهای غیرواقعی، ارز ترجیحی دریافت می‌کنند و هرکسی که به ارز دسترسی داشته باشد، موقعیت ممتاز پیدا می‌کند. در حالی که واردکنندگان اصلی ممکن است به ارز دسترسی نداشته باشند و در صف منتظر بمانند. اصلاح نرخ‌ها و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن دیگر یک انتخاب نیست بلکه ضرورت است.

وی مدیریت انتظارات مردم را یکی از موانع اساسی در ساماندهی بازار ارز دانست و افزود: کنترل خریدهای هیجانی و کاستن از انتظارات تورمی در بازارهای مالی تنها با افزایش سطح اعتماد مردم به برنامه‌های بانک مرکزی امکان‌پذیر است.

ندری خواستار آن شد تا بانک مرکزی برنامه‌ای عملگرایانه و باورپذیر به مردم ارایه کنند تا بتواند بخشی از انتظارات تورمی در بازار ارز را کنترل کند و در این بار توضیح داد: برای مثال، اگر بانک مرکزی تضمین کند که دامنه نوسان نرخ ارز در بازار آزاد طی یک ماه آینده در چه محدوده ای خواهد بود و اگر این برنامه کارشناسی شده و قابل باور باشد، تا حدود زیادی می‌تواند هیجانات را کنترل کند.

وی پیشنهاد کرد که در شرایط کنونی بانک مرکزی به افزایش نرخ بهره در نظام بانکی به عنوان یک گزینه برای هدایت بخشی از نقدینگی نگاه کند زیرا به نظر می رسد در کوتاه مدت بتواند بخشی از تقاضاها را در بازار مدیریت کند.