احراز سخت و زیان‌آور بودن مشاغل چه فرایندی دارد؟

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پاسخ به درخواست یکی از شهروندان مبنی بر شرایط مشاغل سخت و زیان آور اعلام کرده است که تشخیص «سخت و زیان‌آور» بودن مشاغل، قبل از قرارداد ممکن نیست و هیچ شغلی فقط بر اساس عنوان شغلی و پیش از اشتغال، به‌طور قطعی سخت و زیان‌آور محسوب نمی‌شود.

شاید برای شما هم سوال باشد که چگونه یک شغل در فهرست مشاغل سخت و زیان آور قرار می گیرد اما رسته شغلی مشابهی نه، یا دو کارگر در یک واحد صنعتی در دو بخش جداگاه یکی از بیمه مشاغل سخت و زیان آور بهره مند می شود و دیگری نه.

این سوالی است که یک شهروند از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مطرح کرد و جویای روند تعیین و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور شد.

وی با مراجعه به سامانه ملی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، سوال خود را این‌گونه مطرح کرد که متن درخواست ثبت‌شده در سامانه iranfoia.ir بدین شرح است: “آیا برای مصادیق مشاغل سخت وزیان آور، لیست مشخصی ابلاغ شده است؟ یا برحسب مورد، تعیین تکلیف میشود؟ یعنی من میتوانم قبل از قرارداد همکاری با یک شرکت، از لیست مشخصی متوجه شوم که آن شغل جز مشاغل سخت و زیان‌آور است؟ یا بر حسب مورد رسیدگی میشود؟ ”

سامانه ملی انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، این امکان را به همه شهروندان می دهد که سوال خود را از نهادها و مسئولان دولتی مطرح کنند و این سوال و پاسخ آن برای همه نمایش داده می شود. از همین رو نیز پاسخ سوال این شهروند نیز قابل مشاهده بود.

در پاسخ ارائه‌شده توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، ضمن ارسال فهرست انواع مشاغل سخت و زیان آور، آمده است: «تشخیص سخت و زیان‌آور بودن مشاغل مطابق قانون، به ‌صورت موردی و بر اساس شرایط واقعی انجام کار انجام می‌شود و عنوان شغلی به ‌تنهایی ملاک نیست. بررسی و تصمیم‌گیری نهایی در این خصوص برعهده کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر مشاغل سخت و زیان‌آور در ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. بنابراین امکان احراز قطعی این موضوع پیش از اشتغال و صرفاً قبل از انعقاد قرارداد وجود ندارد. »

پاسخ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بدان معناست که هیچ شغلی فقط با عنوان شغلی، از پیش و قبل از اشتغال، به‌طور قطعی سخت و زیان‌آور محسوب نمی‌شود.

طبق پاسخی که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پرسش مطرح شده، اعلام کرده است: تشخیص «سخت و زیان‌آور» بودن مشاغل، قبل از قرارداد ممکن نیست و هیچ شغلی فقط بر اساس عنوان شغلی و پیش از اشتغال، به‌طور قطعی سخت و زیان‌آور محسوب نمی‌شود و تشخیص این موضوع تنها به‌صورت موردی و بر اساس شرایط واقعی انجام کار امکان‌پذیر است.

بر اساس این پاسخ، مطابق قانون، بررسی و تصمیم‌گیری نهایی در خصوص سخت و زیان‌آور بودن مشاغل بر عهده کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر مشاغل سخت و زیان‌آور در ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و این فرآیند فقط پس از اشتغال و در جریان رسیدگی امکان‌پذیر خواهد بود.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تصریح کرده است که فهرست مشاغل سخت و زیان‌آور(۱۱۱ عنوان) فقط جنبه راهنما دارد و امکان احراز قطعی این موضوع، صرفاً قبل از انعقاد قرارداد و بدون بررسی شرایط واقعی کار، وجود ندارد.

فهرست مشاغل سخت و زیان‌آور که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پاسخ به این شهروند آمده است که اینجا الصاق می‌شود.